نخستین کارخانه نوشابه در ایران توسط میرزا تونی در تهران راه اندازی شد.پس از مدتی ورشکسته شد و کارخانه اش را فردی به نام ساهاکیان که بعدن سلطان نوشابه سازی ایران لقب گرفت ،خرید.پس از چندی در ساری ،همدان ،ارومیه و تبریز نیز کارخانه هایی به راه افتاد.نوشابه های تولیدی ،کوکاکولا ،کانادا درای و فانتا بود.پس از ساهاکیان ،حبیب ثابت پاسال موسس تلویزیون ایران و صاحب امتیاز پپسی کولا ،و یزدی صاحب کارخانه خوشگوار در استان خراسان به این صنعت روی اوردند.در استانه انقلاب در ایران ،۲۸ کارخانه نوشابه سازی دائر بود که همه انها غیر از کارخانه خوشگوار ،مصادره شدند.شرکت ملیکا هم که تولید کننده ابجوسازی شمس بود،وجود داشت.ابجو سازی شمس از ساهاکیان بود که توقیف شد و ورشکسته اعلام گشت.حاج اقا یزدی صاحب خوشگوار مشهد ان را از اداره ورشکستگی به قیمت ۵۰۰ میلیون خرید.بنیاد تعاونی سپاه پاسداران کارخانه را به قیمت ۷۰۰ میلیون از حاج اقا یزدی خرید که با ان ماالشعیر بسازد.اما در ۱۳۷۰ ان را به ملیکا -نخستین توزیع کننده کوکاکولا پس از انقلاب -فروخت.کارخانه خوشگوار مشهد از سال ۳۶ کوکاکولا و فانتا را در استان خراسان تولید می کرد.در سال ۶۳ واردات عصاره اصلی به کشور ممنوع شد .او از بلژیک عصاره می اورد که انهم ممنوع شد و او به استفاده از فرمول دکتر سرمد پرداخت.در ۱۸۸۶ کوکا کولا توسط دکتر جان پمبرتون که داروسازی اتلانتایی بود افریده شد و کتاب دار وی این نام را روی این مایع جادویی گذاشت.در ۱۸۸۷ اسا کندلر داروساز دیگری از این شهر ،این فرمول را به بهای ۲۳۰۰ دلار از پمبرتون خرید.اسا کندلر سبب شد تا کوکا کولا وجهه ای جهانی و سرمایه دارانه بیابد.در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ جنگ کولا ها روی داد.پپسی کولا و کوکاکولا با هم نبرد می کردند.
اما پپسی کولا در کارولینای شمالی و در اواخر دهه های ۱۸۹۰ توسط داروسازی به نام کالب برادهام افریده شد.پپسی نوشابه فرانکوفون هایی چون کبکی ها در کانادا شد.کوکاکولا نماد امریکا و جهانی شدن است.اما پپسی با ان که در امریکا زاده شد در روسیه شوروی و دوران جنگ سرد در کشور کمونیستی شوروی مورد اقبال قرار گرفت.
کارخانه نوشابه سازی کوکاکولا طرح های تبلیغاتی گسترده ای را در راستای توهین به مسلمانان و حمایت از رژیم صهیونیستی منتشر کرده است.
این کارخانه نوشابه سازی در یکی از تصاویر تبلیغاتی خود با منقوش کردن نام کوکاکولا بر روی گنبد مسجد الاقصی و جملاتی که در این طرح تبلیغاتی نوشته شده، صریحا اعلام کرده است که "با خوردن این نوشابه آمریکایی شما جزو حامیان اسرائیل به شمار می روید".
به گزارش مهر، چندی پیش نیز کوکا کولا طرحی توهین آمیز علیه مسلمانان منتشر کرد که در آن مسلمانان را به ابزاری تبلیغاتی برای خود مبدل کرده است.
تصویر فوق که نمایی از یک نمازجماعت با تن پوشی از شرکت نوشابه سازی آمریکایی است، باعث خشم مسلمانان در نقاط مختلف جهان شده و به حرکت گروه های غیر دولتی مسلمانان برای تحریم این کالای آمریکایی سرعت بخشیده است.
نکته جالب توجه این که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، این نوشابه به همراه نوشابه پپسی که از دیگر حامیان رسمی رژیم صهیونیستی محسوب می شوند، در ایران تولید و وارد نمی شد اما طی چند سال گذشته این دو محصول وارد بازار کشورمان شد و طی قراردادی که با شرکت ساسان امضاء گردید، تولید نوشابه، تحت لیسانس کوکا و پپسی آغاز شد.
در همین راستا پس از حمله اخیر رژیم صهیونیستی به لبنان و نوار غزه، مجمع مطالبه مردمی مشهد مقدس طی نامه ای خطاب به مدیر شرکت نیسان شرق( خوشگوارمشهد)، کارخانه های پپسی و کوکا را نماد گسترش فرهنگ آمریکایی دانسته و با تاکید بر محرز بودن وابستگی آنها به صهیونیستها و گسترش بی حد و حصر این دو نوشابه در کشور، خواستار تعیین تکلیف آنها شد.
تعدادی از تشکل های مدنی و دانشجویی نیز پیگیر ارسال نامه ای برای مراجع و علما در زمینه تعیین تکلیف این دو نوشابه و سایر کالاهای حامی رژیم صهیونیستی که در ایران به فروش می رسد، هستند.
همچنین معترضین به فروش کالاهای حامی رژیم صهیونیستی خصوصا پپسی و کوکاکولا در ایران به استفتائی از مقام معظم رهبری نیز استناد می کنند که بسیار قابل توجه است. آنان معتقدند که این پاسخ دیگر جای هیچ توجیهی برای فروش این محصولات در ایران و سرزمین های اسلامی باقی نمی گذارد.
در سئوال 263 کتاب اجوبة الاستفتائات مقام معظم رهبری پرسیده شده که آیا برای مسلمانان خرید کالاهای اسرائیلی که در سرزمین اسلامی به فروش می رسند جایز است ؟ که حضرت آیت الله خامنه ای اینچنین پاسخ فرموده اند : " بر آحاد مسلمین واجب است که از خرید و استفاده از کالاهایی که سود تولید و فروش آنها عاید صهیونیست ها که با اسلام و مسلمین در حال جنگ هستند، می شود، اجتناب کنند."
در این زمینه چندی پیش روزنامه ایندیپندنت نیز از تحریم محصولات کوکاکولا در دانشگاه های انگلیس خبر داد که علت این مساله، استفاده بیش از اندازه این نوشابه از مواد تهدید کننده سلامت عنوان شد.
پس با توجه به وجود نوشابه های متعدد تولید داخل برای جایگزینی کوکا و پپسی و با در نظر گرفتن مطالبی که ذکر شد، دیگر چه ضرورتی به ورود، تولید و فروش این کالاها در سرزمین های مسلمانان وجود دارد ؟
گزارش : خبرگزاری مهر/ حامد طالبی
